Terugslagklep riool: nodig bij hevige regen in Zaandam?
Een terugslagklep houdt rioolwater tegen als het gemengde riool bij een hoosbui overloopt. In laag gelegen Zaandamse woningen is dat vaak zinvol.
Een terugslagklep in het riool is een klep in uw afvoerleiding die water naar buiten laat stromen, maar niet terug uw woning in. Bij hevige regen voorkomt hij dat rioolwater via een lage afvoer, zoals een doucheput of kelderput, omhoogkomt. In Zaandam is dat geen theoretisch risico. Een groot deel van het riool in de regio voert regenwater en afvalwater samen af. Bij zware buien kan dat riool vollopen. Zaanstad ligt bovendien onder zeeniveau, en de slappe bodem laat leidingen zakken. Volgens een vakartikel over het stedelijk water in Zaanstad kan een bui die gemiddeld eens in de 5 jaar valt op veel plekken al water in panden geven. Hieronder leest u wanneer een klep zinvol is, wat u zelf kunt doen en wie waarvoor verantwoordelijk is.
Wat doet een terugslagklep in het riool precies?
Een terugslagklep laat afvalwater uit uw woning naar het riool stromen en sluit zodra water de andere kant op wil. Zo houdt hij rioolwater buiten als het openbare riool vol staat. In de leiding zit een klepje dat door de normale stroming openzwaait en door tegendruk dichtvalt. Er zijn uitvoeringen met één klep en met twee kleppen. Er zijn ook varianten die u met de hand extra kunt afsluiten. De klep hoort in de leiding die de lage punten in huis afvoert, zoals een kelder, souterrain, doucheput op de begane grond of een wasmachineafvoer vlak bij de vloer. Een klep beschermt alleen de afvoeren die op die leiding aansluiten. Afvoeren die via een andere leiding lopen, blijven onbeschermd. Belangrijk om te weten: een terugslagklep is geen ontstopper. Zit de leiding verstopt, dan helpt de klep niet. Hij kan dan zelfs vuil vasthouden. De klep moet ook bereikbaar blijven, bijvoorbeeld via een inspectieput of deksel, want hij heeft controle nodig. Een klep die in open stand vastzit, doet niets. Een klep die in gesloten stand vastzit, zorgt ervoor dat uw eigen afvoer niet meer wegloopt. De plek van plaatsing is daarom net zo belangrijk als de klep zelf.
Hoe herkent u terugstromend rioolwater in huis?
U herkent terugstromend rioolwater aan water dat tijdens of vlak na een hoosbui omhoogkomt uit de laagste afvoer in huis, terwijl niemand water gebruikt. Vaak gaat dat samen met borrelende geluiden en rioollucht. Let op het verschil met een gewone verstopping. Bij een verstopping loopt het water slecht weg zodra u de kraan of het toilet gebruikt, ook op droge dagen. Bij terugstroming komt het probleem met de regen. Het verdwijnt weer als de bui voorbij is en het riool leegloopt. Typische signalen zijn een doucheput die volloopt terwijl niemand doucht, een toilet op de begane grond waarin het waterpeil stijgt, of water bij de afvoer in een kelder of kruipruimte. In Zaanstad kunt u zelf een eenvoudige controle doen bij het ontstoppingsstuk. Dat putje ligt meestal bij de gevel of boven het hoofdriool. Staat het vol water, dan zit het probleem volgens de gemeente waarschijnlijk in het gemeentelijke riool. Is het putje leeg terwijl uw afvoer binnen vol staat, dan ligt de oorzaak eerder in uw eigen leiding. Noteer wanneer het gebeurt, bij welke bui en bij welke afvoer. Die gegevens helpen bij de beslissing of een terugslagklep echt iets oplost.
Waarom is een terugslagklep in Zaandam vaak zinvol?
In Zaandam is een terugslagklep vaak zinvol omdat het riool bij zware regen kan vollopen en water dan terugduwt naar huisaansluitingen. Dat komt door een gemengd stelsel, een lage ligging en een slappe bodem. Volgens gemeentelijke stukken bestaat meer dan de helft van het riool in Zaanstreek-Waterland uit een gemengd stelsel. Regenwater en afvalwater delen daar één buis. Valt er in korte tijd veel regen, dan raakt die buis vol. Het gemengde riool in Zaanstad heeft 368 overstorten die bij een volle buis water lozen op het oppervlaktewater. Toch kan het peil in het riool zo hoog komen dat het in lage afvoeren van woningen opdrukt. Zaanstad ligt onder zeeniveau. Water moet dus worden weggepompt en loopt niet vanzelf weg. Het huidige plan van de gemeente heet het Gemeentelijk Riolerings- en Waterzorgprogramma Zaanstad 2025-2029. Bij vervanging legt de gemeente waar mogelijk een gescheiden stelsel aan. Een overzicht van welke Zaandamse straten nog gemengd zijn, is er niet per wijk; dat blijkt alleen per project. Heeft uw huis een kelder, souterrain of afvoerpunt dicht bij straatniveau, dan is het risico groter dan op een hogere verdieping.
Verzakte leidingen in Zaandamse wijken: extra reden voor controle?
Ja, verzakte aansluitleidingen vergroten de kans op problemen, omdat een leiding met een knik of verkeerd afschot water en vuil vasthoudt. Een terugslagklep in zo'n leiding kan slecht sluiten of juist dicht blijven zitten. Laat daarom eerst de leiding beoordelen voordat u een klep plaatst. De Zaanse bodem is slap. De gemeente geeft aan dat zij riool meestal vervangt omdat buizen zijn gezakt, en dat aansluitleidingen in de loop der jaren met het riool meezakken. Bij vervanging brengt de gemeente de aansluitleiding weer op hoogte tot aan het ontstoppingsputje bij de erfgrens. Is uw eigen deel op het perceel ook gezakt, dan sluit het nieuwe stuk niet goed aan en kunnen later verstoppingen ontstaan. In Zaandam lopen verschillende rioolprojecten. Denk aan de Waterlandbuurt, waar het riool op veel plekken verzakt is, de Mercuriusstraat, Hermesstraat en het Visserspad, en Zaandam-Centrum Noord bij de Zeemansstraat en het Hazepad. In de Schildersbuurt bleek nieuw aangelegd riool in sommige straten alweer verzakt. Woont u in zo'n gebied, dan is het een logisch moment om uw eigen leiding met een camera te laten bekijken. Ook na werkzaamheden kan de grond nog zakken, volgens de gemeente soms 10 tot 15 cm. Een controle na enige tijd is daarom verstandig.
Wat kunt u zelf doen bij hevige regen?
Bij hevige regen kunt u zelf de laagste afvoerpunten afsluiten, zo min mogelijk water lozen en waardevolle spullen hoger zetten. Heeft u een terugslagklep met handafsluiting, draai die dan dicht zolang de bui duurt. Concreet: leg een afsluitdop of een gevulde zak op een doucheput of vloerput in de kelder of op de begane grond. Gebruik tijdens de bui geen wasmachine, vaatwasser of bad. Dat water kan het volle riool niet meer in en zoekt de laagste uitgang in uw eigen huis. Spoel het toilet zo weinig mogelijk door. Kijk bij het ontstoppingsputje of daar water staat. Staat het vol, meld het dan bij de gemeente Zaanstad onder de categorie riool en watergangen via 14 075, op werkdagen tot 17.00 uur. Na 17.00 uur en in het weekend noemt de gemeente 020 514 8810 voor een verstopte riolering. Na de bui opent u de handafsluiting weer, anders loopt uw eigen afvoer niet weg. Maak natte vloeren schoon met een desinfecterend middel, want rioolwater bevat bacteriën. Maak foto's voor uw verzekeraar. Wat u beter niet zelf doet, is een klep in een bestaande leiding zagen of lijmen zonder te weten hoe de leidingen lopen.
Wanneer is een vakman nodig voor een terugslagklep?
Een vakman is nodig als u een terugslagklep wilt laten inbouwen, als een bestaande klep niet goed sluit of als water ook zonder regen slecht wegloopt. Plaatsing vraagt kennis van het leidingverloop, het afschot en de bereikbaarheid voor onderhoud. Eerst moet duidelijk zijn welke afvoeren via welke leiding lopen. Een camera-inspectie laat zien waar leidingen samenkomen, of er verzakking of een knik is en waar een klep kan komen. Afvoer van hogere verdiepingen mag niet achter de klep terechtkomen. Anders loopt uw eigen huis vol zodra de klep sluit. De leiding moet ook eerst schoon zijn, want een klep in een vervuilde leiding gaat snel haperen. Roep ook hulp in bij een klep die jaren niet is bekeken, bij rioollucht rond het inspectiepunt of bij water dat na een bui niet wegzakt. Twijfelt u of het probleem in het gemeentelijke riool of in uw eigen leiding zit, dan geeft een inspectie bij het ontstoppingsstuk en de leiding daarachter duidelijkheid. Wij hebben 30 jaar ervaring met riolering en afvoeren en kunnen eerst ontstoppen en inspecteren voordat er iets wordt ingebouwd. U bereikt ons op 075-2071137.
Wat kost het en wie betaalt in Zaanstad?
Werk aan de leiding op uw eigen terrein betaalt u zelf; bij ons geldt een starttarief van 150 euro en daarna 25 euro per kwartier. Het riool in de straat is van de gemeente Zaanstad, en storingen daar meldt u bij de gemeente. Hoeveel kwartieren nodig zijn, hangt af van de situatie. Een bereikbare leiding met een bestaand inspectiepunt vraagt minder tijd dan een leiding onder een vloer of tegelwerk. De prijs van de klep zelf hangt af van het type en de plek. Vraag daarnaar voordat het werk begint. Dan de verantwoordelijkheid. Volgens artikel 5.35 van de Verordening Fysieke Leefomgeving is het ontstoppingsstuk, of een rioolwaterpomp, de grens tussen uw eigendom en dat van de gemeente. Alles aan uw kant van dat putje valt onder uw verantwoordelijkheid. De gemeente zegt daarbij duidelijk dat u altijd zelf verantwoordelijk bent voor uw eigen terrein. Bij een nieuwe aansluiting zijn extra voorzieningen, zoals een ontstoppingsstuk of rioolpomp, voor uw rekening. Een terugslagklep op uw perceel valt in diezelfde lijn. Staat het ontstoppingsputje vol bij een verstopping, dan ligt de oorzaak waarschijnlijk aan de gemeentekant. Meld dat dan eerst bij de gemeente voordat u zelf kosten maakt.
Hoe voorkomt u problemen met uw terugslagklep?
U voorkomt problemen door de klep regelmatig te controleren, de leiding schoon te houden en minder regenwater op het riool te laten lopen. Een schone leiding met een goed sluitende klep is uw beste bescherming bij een hoosbui. Kijk voor het natte seizoen of de klep vrij beweegt en of er geen vuil in de zitting zit. Spoel geen vet, frituurolie, vochtige doekjes of keukenpapier door. Die vormen aanslag waarop de klep blijft haken. Laat de leiding reinigen als u merkt dat water trager wegloopt. Woont u in een gebied waar het riool is vervangen, laat dan controleren of uw eigen leiding goed aansluit op het opgehoogde deel. Minder regenwater in het riool helpt ook. De gemeente Zaanstad heeft de subsidieregeling aanleg groene daken en afkoppelen en infiltreren regenwater. Die geeft 35 euro per vierkante meter afgekoppeld dak als u het water op eigen terrein laat infiltreren, en 5 euro per vierkante meter bij afkoppelen naar de openbare weg. Sluit grondwaterdrainage niet aan op een gemengd riool, ook niet via een pomp. Dat sluit het gemeentelijke programma uit. Zo houdt u de klep werkend en het riool minder vol.
Samenvatting
Een terugslagklep beschermt de lage afvoerpunten in uw huis tegen rioolwater dat bij zware regen terugdrukt. In Zaandam speelt dat door het gemengde riool, de lage ligging en de verzakkende bodem. Werk in stappen. Stap 1: noteer wanneer en waar water omhoogkomt. Stap 2: kijk bij het ontstoppingsputje of daar water staat en meld een vol putje bij de gemeente via 14 075. Stap 3: sluit bij een bui lage putten af en gebruik geen wasmachine of bad. Stap 4: laat uw eigen leiding inspecteren en reinigen voordat er een klep komt. Stap 5: controleer de klep regelmatig en koppel waar mogelijk regenwater af. Hulp nodig? Bel 075-2071137.
Veelgestelde vragen
Is een terugslagklep verplicht in Zaanstad?
Helpt een terugslagklep ook tegen een verstopte afvoer?
Heb ik in een flat een terugslagklep nodig?
Wat doe ik als er toch rioolwater binnenkomt?
Bronnen
- Gemeente Zaanstad - Huisaansluiting riool — Legt uit dat de leiding op eigen grond van de bewoner is, dat aansluitleidingen met het riool meezakken en dat de gemeente bij vervanging ophoogt tot het ontstoppingsputje.
- Gemeente Zaanstad - Riolering, aansluiting en storing — Beschrijft waar het ontstoppingsstuk meestal zit en wat een vol ontstoppingsstuk zegt over de plek van de verstopping.
- Gemeente Zaanstad - Melding openbare ruimte — Geeft de telefoonnummers om een verstopping in het gemeentelijke riool te melden, tijdens en buiten kantoortijden.
- Gemeentelijk Riolerings- en Waterzorgprogramma Zaanstad 2025-2029 — Het huidige rioleringsplan van Zaanstad, met onder meer het aantal overstorten en de regel over grondwaterdrainage op het riool.
Landelijk netwerk
Dit artikel is onderdeel van de kennisbank van Rioolkring, een landelijk samenwerkingsverband van gecertificeerde rioolspecialisten. Meer informatie vindt u ook bij Stichting RIONED, de Nederlandse kennisorganisatie voor rioolbeheer.
Vragen over uw situatie?
Bel ons, 24/7: u spreekt direct een monteur die de slappe Zaanse bodem kent.
Bel 075-2071137